Phở

Phở

Một người bạn Nhật nói: “Lương người Nhật găp nhiều chục lần người Việt nam, nhưng so với Phở chỉ gấp độ 3 lần”.

Ngày trước Phở là do người Hoa bán rong trên phố phường Hà nội. Những ông lão già nhăn nheo quần áo cáu bẩn, đi đôi giày chuột khóet, gánh đôi quang gánh lê la khắp phố phường Hà nội, tạo nên thương hiệu Phở nổi tiếng. Bây giờ ta gặp lại hình ảnh đó ở các quán Phở Nam định, đó là hình ảnh những tảng thịt được treo lủng lẳng trước quán. Ngày xưa, khi gió Bắc về, trời se lạnh, bụng bắt đầu đói sôi lên, ông hàng Phở đi qua, thái cho ít nạm quắt queo ngấm gió heo may và bụi bặm phố phường (tất nhiên chưa có mùi xăng xe như bây giờ), dằn cho ít thịt thăn, thả vào bát nước sôi sùng sục, lẫn vào ít bánh mềm mại cựa quậy nở bung trong bát, vị gừng cay cay, tự nhiên con người ta đỡ chùn chân mỏi gối. Một bên gánh là cái bếp lò đỏ rực, bên kia là những tảng thịt dăn deo, chân bước khập khiễng, ông lão quảng bá cho một thương hiệu phở để lại với thời gian.

Thời bao cấp, xuất hiện thương hiệu phở “mậu dịch”. Nghèo đói, khốn khó, mọi thứ đều phân phối, bát phở nguội ngắt, nhiều nước, ít thịt lèo phèo, và cô mậu dịch viên vừa đưa vừa tiếc. Thời đó nổi lên thương hiệu “phở không người lái”. Mặc cái áo bông trấn thủ, vào quán mậu dich quốc doanh gọi bát phở không người lái, cho dù không có thịt, nhưng bánh ngọt lịm vì chưa có phooc môn. Cơn đói cồn cào qua đi, người đỡ run rấy, xanh lét như cái cây còi cọc, từng tế bào nở ra như những. bông hoa hướng dương đón ánh nắng mặt trời nhờ những sợi bánh dầy cộp thơm phức, được trộn lẫn thứ nước dùng trong veo.

Đất nước mở mang, bát phở khi xưa cũng thay đổi. Một số thương hiệu phở nổi tiếng của Hà nội vẫn duy trì được dư âm từ ngày đói nghèo khi xưa cho dù bị “kinh tế thị trường” chi phối. Phở Bát đàn thì thiên về thịt, chú trọng vào “tái” làm sao bát phở thật nhiều thịt. Phở Lý Quốc Sư thì Thiên về giá, bát phở đắt bao nhiêu cũng bán, nhưng món gầu là tạo ra sự khác biệt. Phở Thịnh ở Tôn Đức Thắng lại thiên về bánh, một công chức áo cổ cồn gọi bát phở, ăn đến trưa mới hết. Ngoài ra thương hiệu Phở Thìn lại tạo ra sự khác biệt bằng món phở “xào lăn”. Dạo trước, khi có 10 ngàn một bát phở, có một thương hiệu nổi lên là phở 24, bán bát phở đắt gấp 2,5 lần nhưng người ta vẫn vào ăn để chứng tỏ mình sành điệu, mình nhiều tiền. Ngày nay, với tình hình lạm phát ngông cuồng như bây giờ có lẽ phải mở quán phở “một triệu”. Để tạo sự khác biệt, còn “Phở vuông”, Phở gà ở gần Ga, Phở Bò gà lẫn lộn,...

Một dạo, khi phương tiện thông tin đại chúng đưa tin người ta trộn phooc môn vào bánh phở, các quán phở đua nhau mua giấy chứng nhận “bánh phở sạch” có đóng dấu đỏ chót, dán ở tủ. Vừa rồi, phương tiện thông tin đưa tin bò Thái nguyên ăn rác thải y tế nhưng không thấy quán nào đưa ra giấy chứng nhận thịt bò không phải từ Thái nguyên!

Loanh quanh Hà nội cả buổi mà không thể kiếm được bát phở “sạch”, ngẫm nghĩ lại, cũng đúng thôi, đã là “phở” làm sao mà sạch được! Bánh phở có tẩm chất chống thối này, ăn cứng quèo như nhai rơm, hành thì là hành tăng phọt, ăn vào nhạt phèo, thịt thì nồng nặc mùi tăng trọng, đầy dư lượng kháng sinh, nước thì là nước dùng đóng gói sẵn của Trung quốc. Xét cho cùng, thói quen ăn phở của người Hà nội cũng là một điểm yếu dưới thời kinh tế thị trường, người ta sẽ sản xuất ra bát phở sao cho nhanh nhất và rẻ nhất.... Ăn xong bát phở, mặt nhăn vì mì chính, bụng đầy ự vì phooc môn trong bánh, người nóng hầm hập vì chất tăng trọng và chất kháng sinh trong thịt! Ai ăn phở đây!